Senaryo Nedir? Tanımı, Türleri ve Temel Özellikleri
· 3 dakikalık okuma
Sinema tarihinin en iyi filmlerinden, en çok izlenen dizilere kadar her şey bir senaryo ile başlar. Peki senaryo tam olarak nedir? Nasıl bir metin türüdür? Bu rehberde senaryo kavramını tüm boyutlarıyla ele alıyoruz.
Senaryo Nedir? Temel Tanım
Senaryo; bir film, dizi, kısa film veya tiyatro oyununun sahne sahne, diyalog diyalog yazıya dökülmüş halidir. Görsel ve işitsel anlatımın yazılı planıdır.
Bir senaryoda şunlar yer alır: - Sahne başlıkları: Olayın nerede ve ne zaman geçtiği - Aksiyon satırları: Sahnede neler olduğu - Diyaloglar: Karakterlerin konuşmaları - Yönetmen notları: Kamera ve geçiş bilgileri (nadiren)
Senaryo, bir roman ya da hikâyeden farklıdır. Roman iç dünyayı anlatabilir; senaryo yalnızca ekranda görüleni ve duyulanı yazar.
Senaryo ile Roman Arasındaki Fark
| Özellik | Roman | Senaryo |
|---|---|---|
| İç dünya | Anlatılır | Yazılamaz |
| Uzunluk | Sınırsız | 90–120 sayfa |
| Format | Serbest | Standart (Amerikan) |
| Hedef | Okuyucu | Set ekibi |
| Zaman kipi | Geçmiş/şimdiki | Şimdiki/geniş |
| Amaç | Okuma deneyimi | Prodüksiyon kılavuzu |
Senaryo Türleri
Mecra Türüne Göre
Film Senaryosu (Feature Screenplay) Uzun metraj filmlerin senaryosudur. Ortalama 90–120 sayfa, 90–120 dakika. Tam anlatı arki olan, başı-ortası-sonu belli bağımsız bir hikâye.
Dizi Senaryosu (TV Script / Teleplay) Çok bölümlü anlatılar için yazılır. Bölüm başına 25–60 sayfa. Dizi, karakterleri bölüm bölüm geliştirir; her bölümün kendi iç hikâyesi vardır.
Kısa Film Senaryosu (Short Film Script) 5–30 sayfa arasında değişir. Genellikle tek mekân, az karakter, güçlü bir fikir. Yeni senaristler için mükemmel başlangıç noktası.
Pilot Senaryo Bir dizi projesinin ilk bölümü. Dünyayı, karakterleri ve tonu tanıtır. 45–70 sayfa arasında olabilir.
Web Serisi Senaryosu 10–20 dakikalık dijital içerikler için. Daha kısa, hızlı tempolu.
Belgesel Senaryosu Araştırmaya dayalı, röportajları ve görüntü planlarını içerir. Kurgu belgesellerde daha yapılandırılmış, gözlemsel belgesellerde daha serbest.
Reklam/Tanıtım Filmi Senaryosu 1–5 sayfa. Kısa sürede güçlü mesaj. Çift sütunlu Fransız formatı da kullanılabilir.
Format Türüne Göre
Spec Script (Özelleştirilmemiş Senaryo) Komisyonsuz, kendi isteğiyle yazılan senaryo. Yeteneği göstermek, bir ajansa veya yapımcıya sunmak için yazılır.
Shooting Script (Çekim Senaryosu) Üretim aşamasına geçildiğinde oluşturulan final versiyonu. Sahne numaraları, kamera notları içerir.
Polish / Rewrite Var olan bir senaryonun gözden geçirilmesi veya yeniden yazılması.
Senaryo ile Tretman ve Sinopsis Arasındaki Fark
| Belge | Uzunluk | Amaç |
|---|---|---|
| Logline | 1-2 cümle | Hikayenin özü |
| Sinopsis | 1-2 sayfa | Hikaye özeti |
| Tretman | 5-20 sayfa | Sahne sahne özet |
| Taslak (Outline) | 1-5 sayfa | Sahne listesi |
| Senaryo | 90-120 sayfa | Tam metin |
| Shooting Script | 90-120 sayfa+ | Çekim versiyonu |
İyi Bir Senaryo Nasıl Olmalıdır?
Teknik Açıdan
- Amerikan formatına uygun yazılmış
- Doğru yazı tipi ve sayfa düzeni
- Sahne başlıkları, aksiyon satırları, diyaloglar standarda göre biçimlendirilmiş
- Yazım ve imla hataları yok
İçerik Açısından
- Güçlü bir logline ile özetlenebilen hikaye
- Net istek ve engeli olan protagonist
- Üç perdeli ya da alternatif bir dramatik yapı
- İlerleyen gerilim ve değişen dinamikler
- Gerçekçi, özgün diyaloglar
Okuyucu Deneyimi Açısından
- Sayfayı çevirtecek kadar merak uyandıran
- Görsel düşünülmüş — kameranın görebileceği şeyler
- Doğal akan bir okunum temposu
- Sürprizler, kıvrımlar, beklenmedik anlar
Türkiye'de Senaryo Endüstrisi
Türk dizi sektörü, global ölçekte önemli bir oyuncudur. 2010'lardan itibaren 140'tan fazla ülkeye ihraç edilen Türk dizileri, profesyonel senaryo yazarlığına olan ilgiyi büyük ölçüde artırdı.
Türkiye'deki başlıca fırsatlar: - TRT, Show TV, Kanal D, Star gibi yerli kanallar - Netflix Türkiye, Disney+, Amazon yerli içerik yatırımları - Bağımsız kısa film ve belgesel yapımlar - Uluslararası ortak yapım projeleri
Senaryo Yazmaya Nasıl Başlanır?
- Çok sayıda senaryo okuyun (profesyonel, ödüllü senaryolar)
- Film izlerken senaryo yapısını analiz edin
- Kısa film senaryosuyla başlayın (10-15 sayfa)
- Doğru bir formatlama aracı kullanın
- Geri bildirim alın — başka yazarlarla çalışın
Kashna Script, tarayıcıda çalışan, kurulum gerektirmeyen bir senaryo yazma yazılımıdır. Format otomatik oluşur; siz sadece hikayenize odaklanırsınız.
Kashna Script senaryonu sen yazarken biçimlendirir: sahne başlığı, karakter, diyalog, geçiş, hepsi sektör standardında. Menü yok. Her araç tek tuşta.
Erken erişim al →