Senaryoda Karakter Nasıl Tanıtılır?

Bir karakter sayfaya ilk adımını attığında okur onun kim olduğuna karar verir. Bu rehber biçim kuralını (bir kereliğine büyük harf ve yaş), tanıtımda gerçekte ne yazman gerektiğini, küçük ve adsız karakterlerin nasıl ele alınacağını, adlarda tutarlılığı ve görmeden önce sesini duyduğumuz karakterleri anlatıyor. Baştan sona iyi ve kötü örneklerle. Rehber, film ve dizi yapımlarının çoğunun ve Kashna Script'in kullandığı uluslararası (ABD) senaryo standardını esas alır; bazı ülkelerin kendine özgü yerel alışkanlıkları da vardır.

Eylül 2026'da güncellendi · 7 dakikalık okuma

1. Biçim kuralı

Konuşan bir karakter ilk kez göründüğünde, adını aksiyon satırında büyük harflerle yaz; genellikle ardından parantez içinde yaşı gelir. Bu ilk görünüşten sonra aksiyon satırlarında adı normal yaz.

Bilmeye değer üç ayrıntı:

• Büyük harf yalnızca ilk sefer. Büyük harfler okur ve yapım ekibi için bir işarettir: oyuncu seçimi ve çekim planlaması her karakterin ilk görünüşünü bunlarla bulur. Adı her seferinde büyük harfle yazmak bu işareti sulandırır.
• Yaş zorunlu değil ama beklenir. Çoğu yazar tam bir yaş (34) ya da bir aralık (30s), (late 50s) verir. Bazıları yaşı yazıyla yazar ("otuzlarının ortasında"). Bunların hepsi olur; bir biçim seç ve onu koru.
• Diyalog üstündeki karakter adı her zaman büyük harftir. Her repliğin üstündeki ad bütün senaryo boyunca büyük harfle kalır. İlk sefer kuralı yalnızca aksiyon satırları için geçerlidir. Sayfa düzeninin tamamı için senaryo formatı rehberine bak.

Tam adlar konusunda uygulama değişir. Pek çok yazar yalnızca karakterin diyalogda anılacağı adı büyük harfle yazar (NADIA); başkaları tanıtımda tam adı büyük harfle yazar (NADIA OKAFOR) ve sonrasında ilk adı kullanır. İkisi de kabul görür.

2. Tanıtımda ne yazılır?

Bir iki satırın var. Bunları neye benzediğini sıralamak için değil, okura bu kişinin kim olduğunu anlatmak için kullan. Yüzü oyuncu seçim yönetmeni bulur. Senin işin özdür: tavır, enerji, okurun onu gözünde canlandırmasını sağlayan o tek ayrıntı.

Güçlü bir tanıtım genellikle şunlardan birini ya da birkaçını yapar:

• Kişiliği bir görüntüde yakalar. "Kotunu ütüleyen bir adam", "düzenli" demekten çok daha fazlasını söyler.
• Onu bir şey yaparken gösterir. Eylem, karakteri sıfatlardan daha hızlı ortaya koyar. İnsanları mümkün olduğunca bir işin ortasında tanıt.
• Bir çelişkiye işaret eder. Birinin göründüğüyle olduğu arasındaki gerilim, karakteri ilginç kılan şeydir.
• Kısa kalır. Olağan aralık bir ila üç satırdır. Ana karakterler biraz fazlasını hak edebilir; bir garsona birkaç kelime yeter.

Fiziksel ayrıntıları yalnızca hikâye ya da kişinin kim olduğu açısından önemliyse ekle: ipucuna dönüşen bir yara izi, mesleğini gösteren bir üniforma, on yıl geride kalmış kıyafetler. Saç ve göz rengi neredeyse hiç önemli değildir ve bunları belirtmek rolü kimin oynayabileceğini daraltır.

3. İyi ve kötü tanıtımlar

İşte en yaygın acemi hâli, polis tutanağı tarzı tarif:

Boyunu ve tişörtünü biliyoruz, onun hakkında ise hiçbir şey bilmiyoruz. Şununla karşılaştır:

Aynı karakter, tek satır; artık okur onun nasıl konuştuğunu duyabiliyor. Bir çift daha:

Zayıf hâli bize kameranın çekemeyeceği sıfatlar söyler. Güçlü hâli ise bu sıfatları ima eden davranışı gösterir. Kural olarak: bir oyuncu onu oynayamıyor ve bir kamera onu çekemiyorsa, oynanabilecek ve çekilebilecek bir şey olarak yeniden yaz.

4. Küçük ve adsız karakterler

Herkesin bir ada ihtiyacı yoktur. Bir kez görünen ve bir iki repliği olan bir karakter genellikle rolüyle tanımlanır:

Yaygın uygulamalar:

İşe yarar bir test: tek repliği olan bir karaktere ad verirken kendini yakalarsan, adın okura yardım edip etmediğini sor. Adlar önem işaret eder. Adı olan bir garson, okura onun ne zaman geri döneceğini merak ettirir.

5. Bir karakter, bir ad

Bir ad seçtiğinde onu her yerde kullan: aksiyon satırlarında ve her diyalog başındaki karakter adında. İlk sahnesinde DETECTIVE HALE olan biri, sonraki karakter adlarında HALE, SARAH ve THE DETECTIVE olmamalıdır. Okur takibi kaybeder; çekim planı ve oyuncu dökümleri de her hâli ayrı bir kişi olarak listeler.

Peki hikâye içinde adı değişen karakterler? Olağan yaklaşım şöyle:

• Adı sonradan açığa çıkan. Karakteri bir tarifle tanıt (THE STRANGER) ve açığa çıktığı anda değişikliği aksiyonda netleştir: "Adının VICTOR olduğunu şimdi öğrendiğimiz Yabancı oturur." Bazı yazarlar karışıklığı önlemek için baştaki karakter adını sonuna kadar korur; net olduğun sürece ikisi de işe yarar.
• Diğer karakterler lakap kullanıyor. Diyalogda ona "Bobby", "Robert" ya da "efendim" denebilir. Karakter adı ROBERT olarak kalır.
• Benzer adlar. Adları aynı harfle başlayan ya da birbirine benzeyen iki ana karakterden kaçın (Dan ve Don, Mia ve Maya). Okurlar karakter adlarına göz ucuyla bakar.

6. Görülmeden önce duyulan

Bazen bir karakteri görmeden önce duyarız: yan odadan gelen bir ses, ekran dışından bir bağırış. (O.S.) uzantısını kullan (bazı yazarlar kamera dışı anlamında (O.C.) kullanır) ve karakter içeri girdiğinde onu yine düzgünce tanıt:

Yazarlar burada büyük harfleri farklı ele alır. Bazıları, yukarıdaki gibi, adı sesten sonraki ilk aksiyon satırında büyük harfle yazar, çünkü karakterin ilk görsel görünüşü odur. Başkaları okur kimin konuştuğunu bilsin diye diyalogdan önce kısa bir satır ekler. İkisi de olur; önemli olan, okurun sesin kime ait olduğu konusunda asla kafasının karışmamasıdır.

Hiç görünmeyen bir anlatıcı ya da bir kayıttaki ses için bunun yerine (V.O.) kullan. Bunu dış ses rehberi, hattın öbür ucundaki sesleri ise telefon konuşmaları rehberi anlatıyor.

7. Sık yapılan hatalar

• Adı aksiyonda her geçtiği yerde büyük harfle yazmak. Yalnızca ilk sefer.
• Bir karakteri iki kez tanıtmak. Senaryonda her adı ara; büyük harf ve yaş yalnızca tek bir ana aittir.
• Birini tanıtmayı unutmak. Tanıtılmadan konuşan bir karakter okura "bu kim?" diye sordurur.
• Polis tutanağı tarzı tarifler. Boy, kilo, göz rengi, baştan aşağı kıyafet. Bunların yerine okura kişinin kendisini ver.
• Çekilemeyen geçmiş. "On yıl önce kardeşini kaybetti ve kendini hiç affetmedi" görülemez. Bunu daha sonra bir sahnede göster.
• Aynı anda çok fazla kişi tanıtmak. Tek paragrafta on ad olursa okur hiçbirini hatırlamaz. Kilit karakterleri tanıt, gerisi rol olarak kalsın.
• Tutarsız yaş biçimi. Tek bir senaryoda (34), "otuzlarında" ve (mid-30s) karıştırmak özensiz görünür.

8. Sık sorulan sorular