Senaryoda Ekran Yazısı Nasıl Yazılır?

Tarihler, yerler, bölüm başlıkları, bir kapıdaki tabela, bir karakterin elindeki mektup, yabancı dildeki diyaloğun altındaki altyazılar: bunların hepsi seyircinin ekranda okuduğu yazılardır ve her birinin sayfada kendi yazım kuralı vardır. Bu rehber SUPER, TITLE ve CHYRON'u ne zaman kullanacağını, zaman ve yer yazılarını nasıl yazacağını, hikâyenin içindeki tabela, mektup ve ekranları nasıl ele alacağını ve altyazılı diyaloğu nasıl biçimlendireceğini gösteriyor. Rehber, film ve dizi yapımlarının çoğunun ve Kashna Script'in kullandığı uluslararası (ABD) senaryo standardını esas alır; bazı ülkelerin kendine özgü yerel alışkanlıkları da vardır.

Eylül 2026'da güncellendi · 8 dakikalık okuma

1. İki tür ekran yazısı

Bir biçim seçmeden önce tek bir soru sor: bu yazı hikâyenin içinde mi var, yoksa yalnızca seyirci için görüntünün üstüne mi konuyor?

Bu ikisini karıştırmak, kafa karışıklığının en yaygın kaynağıdır. Açılış çekiminin üstüne yazılan bir tarih SUPER'dır. Kahramanın baktığı bir takvimde yazan tarih ise odadaki bir nesnedir; bu yüzden aksiyona yazılır.

2. SUPER, SUPERIMPOSE, TITLE ve CHYRON

Bu etiketlerin hepsi "bu kelimeleri ekrana koy" demektir. Aralarındaki fark esas olarak yazının arkasında ne durduğudur.

Biçimin kendisi basittir. Etiketi büyük harflerle, sol kenarda, bir aksiyon satırı olarak yaz; ardından iki nokta üst üste, sonra yazının kendisi. Çoğu yazar metni tırnak içine alır, bazıları almaz. İkisi de kabul görür; birini seç ve tutarlı ol.

Yazının ne zaman kaybolduğunu belirtmen gerekmez. Okurlar onun bir süre sonra silindiğini varsayar. Zamanlama hikâyenin parçasıysa belirt; örneğin arkasında bir şey olurken ekranda kalan bir yazı.

3. Zaman ve yer yazıları

Zaman ve yer yazıları SUPER'ın gündelik işidir. Seyircinin bilgiye ihtiyacı olduğunda ve görüntü onu çabucak veremediğinde kullan: tarihî bir tarih, dünyanın öbür ucuna bir sıçrama, bir geri sayım.

Birkaç kuralı aklında tut:

• Sahne başlığı yine önce gelir. SUPER asla sahne başlığının yerini tutmaz. Başlık ekip içindir; super seyirci için.
• Göründüğü yere koy. Genellikle başlığın hemen ardına ya da ilk aksiyon satırından sonraya; böylece okur önce görüntüyü, sonra kelimeleri görür.
• Göreli zaman da işe yarar. SUPER: "Six months later." (Altı ay sonra) ya da SUPER: "Day 3." (3. gün) yaygındır; özellikle gerilim ve hayatta kalma hikâyelerinde.
• Abartma. Her sahnede bir tarih varsa, hikâyenin gerçekten buna ihtiyacı olup olmadığını ya da görüntünün bunu zaten söyleyip söylemediğini sorgula.

4. Ara yazılar ve bölüm başlıkları

Ara yazı (title card), genellikle siyah fon üstünde tek başına duran yazıdır. Senaryolar bunu açılış alıntıları, epigraflar, bölüm başlıkları ve gerçek kişilerin olaylardan sonra ne yaşadığını anlatan kapanış yazıları gibi metinler için kullanır.

Bölümlere ayrılmış bir filmde her seferinde aynı biçimi kullan: TITLE CARD: "Part Two: The Border". Bazı yazarlar önce OVER BLACK: (siyah fon üstünde) yazar, metni bir sonraki satıra koyar. Bu da işe yarar ve anlaşılırdır.

Filmin kendi adına dair bir not: spec senaryoda çoğu yazar film adının nerede göründüğünü işaretlemez. Hikâyeden doğan belirli bir fikrin varsa, örneğin adın kilit bir görüntünün üstüne düşmesi gibi, TITLE: "NORTHBOUND" gibi kısa bir satır yeterlidir. Yoksa bunu yönetmene bırak. Kapak sayfasındaki ad ise kapak sayfası rehberinde anlatılıyor.

5. Tabelalar, mektuplar ve ekranlar

Hikâyenin içindeki yazı bir SUPER değildir. Dünyanın bir parçasıdır; bu yüzden onu aksiyonda anlatırsın. Ne kadar yer vereceğin, ne kadar önemli olduğuna bağlıdır.

Kısa yazı: aksiyonda kalsın

Bir tabela, bir etiket ya da beyaz tahtadaki bir satır için kelimeleri aksiyon satırında tırnak içinde ver. Pek çok yazar göze çarpsın diye bunları büyük harfle yazar.

Seyircinin okuması gereken yazı: INSERT

Olay örgüsü o kelimelere bağlıysa, onlara INSERT ile ayrı bir yer aç; bu, okura nesneyi yakından gördüğümüzü söyler. BACK TO SCENE (sahneye dönüş) ile geri dön. Yalnızca önemli satırları alıntıla.

Uzun bir mektup çoğu zaman okunmaktan çok duyulmaya daha uygundur. Pek çok yazar, biz okuyanın yüzünü izlerken mektubu yazanın sesiyle dış ses olarak verir.

Telefonlar, dizüstü bilgisayarlar ve mesajlar

Ekranlar da aynı mantığı izler: kısa mesajlar aksiyonda, önemli olanlar INSERT ya da ON SCREEN (ekranda) ile. Mesajlaşmaların, e-postaların ve görüntülü aramaların kendi yazım kuralları vardır; hepsi telefon görüşmeleri ve mesajlar rehberinde anlatılıyor.

6. Yabancı dildeki diyalog için altyazı

Bir karakter başka bir dil konuşuyorsa ve seyircinin onu anlaması gerekiyorsa, diyaloğu yine de İngilizce (ya da senaryonun dilinde) yazarsın. Okurun sahneyi takip edebilmesi gerekir. Yalnızca başka bir dilde konuşulduğunu ve altyazılı olduğunu belirtirsin.

Parantez yöntemi

En yaygın yöntem, karakter adının altına bir parantez içi yönerge koymaktır:

Tek seferlik not

Bütün bir sahne ya da uzun bir bölüm başka bir dildeyse, parantezi her replikte tekrarlamak ağırlaşır. Bunun yerine başta aksiyona tek bir not yaz ve nerede bittiğini açıkça belli et:

Burada uygulama değişir. Bazı yazarlar çevrilmiş replikleri italik ya da köşeli parantez içinde yazar, bazıları da senaryonun başına bu kuralı açıklayan bir not ekler. Okurun hangi dilin konuşulduğu konusunda hiç kafası karışmadığı sürece bunların hepsi kabul görür.

Seyircinin anlamaması gerektiğinde

Mesele bizim anlamamamızsa, örneğin kahramanın yabancı bir şehirde kaybolduğu bir anda, altyazıyı koyma. (in Mandarin) yaz ve repliği ya doğru yazabiliyorsan o dilde ver ya da yalnızca tarif et: "Mandarin dilinde sert bir şey söyler." Bilmediğin bir dili asla tahminle yazma; yanlış bir replik, tarif edilmiş bir replikten daha kötü görünür.

7. Sık yapılan hatalar

• Odadaki şeyler için SUPER kullanmak. Bir tabela, bir takvim ya da bir mesaj hikâye dünyasının içindedir. Aksiyonda ya da INSERT ile yaz.
• Sahne başlığının yerine super koymak. SUPER: "Paris" ekibe içeride mi dışarıda mı, gündüz mü gece mi olduğumuzu söylemez. İkisine de ihtiyacın var.
• Görüntünün zaten gösterdiğini söyleyen super'ler. Eyfel Kulesi'ni görüyorsak, tarih de önemli değilse "Paris" hiçbir şey katmaz.
• Etiketleri karıştırmak. 2. sayfada SUPER, 30. sayfada CAPTION, 60. sayfada ON SCREEN yazmak, okurun bunların farklı şeyler mi demek olduğunu merak etmesine yol açar.
• Belgelerin tamamını alıntılamak. Bir insert içindeki tam bir mektup ya da e-posta okumayı durdurur. Bize önemli olan tek satırı ver.
• Okurun takip edemeyeceği yabancı dilde diyalog yazmak. Seyirci altyazı görüyorsa okur İngilizcesini görür. Çevrilmemiş replikleri, kafa karışıklığının amaçlandığı anlara sakla.

Aksiyon satırları, diyalog ve kenar boşluklarıyla ilgili genel kurallar için senaryo formatı rehberine bak.

8. Sık sorulan sorular